Kadınlarda Kalp Hastalıkları

Kadınlarda Kalp Hastalıkları Neden Ayrı Ele Alınır?

Kalp ve damar hastalıkları, kadınlarda da en sık ölüm nedenleri arasındadır. Buna rağmen kalp hastalığı uzun yıllar daha çok erkeklerle ilişkilendirilmiş, kadınlardaki belirtiler ve risk faktörleri daha az dikkat çekmiştir.

Kadınlarda hastalık üç noktada farklılık gösterebilir: belirtilerin daha az tipik olabilmesi, menopoz ve gebelik gibi dönemlerin riske etkisi ve kadınlarda daha sık görülen bazı kalp hastalıkları.

Belirtiler Kadınlarda Nasıl Farklılaşabilir?

Göğüs ağrısı ya da göğüste baskı hissi kadınlarda da kalp hastalığının en sık belirtisidir. Ancak kadınlarda bu tabloya başka belirtiler daha sık eşlik edebilir ya da göğüs ağrısı geri planda kalabilir:

• Nefes darlığı ve eforla gelen belirgin yorgunluk
• Sırta, boyuna, çeneye veya kollara yayılan ağrı
• Karnın üst bölümünde ağrı, hazımsızlık hissi ve bulantı
• Soğuk terleme ve baş dönmesi
• Uyku bozukluğu ve açıklanamayan halsizlik

Bu belirtiler sıklıkla stres, yorgunluk ya da mide rahatsızlığına bağlanır ve başvuru gecikebilir. Kalp krizinin kadınlardaki belirtilerini kadınlarda kalp krizi belirtileri yazımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Kadınlarda Riski Artıran Durumlar

Yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği, şeker hastalığı, sigara, fazla kilo ve hareketsizlik kadınlarda da temel risk faktörleridir. Şeker hastalığı ve sigaranın kalp damar riskine etkisi kadınlarda daha belirgin olabilir. Bunlara ek olarak bazı durumlar kadınlara özgüdür ya da kadınlarda daha sık görülür.

Menopoz

Östrojen hormonu, menopoz öncesi dönemde damarlar üzerinde kısmen koruyucu bir etki gösterir. Menopozla birlikte bu etki azalır; tansiyon, LDL kolesterol ve kan şekerinde yükselme, bel çevresinde artış görülebilir. Kalp hastalığı riski bu dönemden sonra belirgin olarak artar. Erken yaşta girilen menopoz da ayrıca dikkate alınması gereken bir risk işaretidir.

Menopoz hormon tedavisi, kalp hastalığından korunmak amacıyla kullanılan bir tedavi değildir; kullanım kararı kadın hastalıkları uzmanınızla birlikte verilir.

Gebelikle İlişkili Durumlar

Gebelikte yüksek tansiyon, preeklampsi ve gebelik diyabeti doğumdan sonra çoğu zaman düzelir. Ancak bu durumları yaşamış kadınlarda ilerleyen yıllarda yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve kalp damar hastalığı riskinin arttığı bilinmektedir. Gebeliğinizde bu sorunlardan birini yaşadıysanız, aradan yıllar geçmiş olsa da bu bilgiyi kardiyoloji muayenenizde paylaşın.

Bilinen bir kalp hastalığınız varsa gebelik planlamadan önce kardiyoloji değerlendirmesi yaptırmanız önerilir.

Otoimmün Hastalıklar ve Diğer Durumlar

Romatoid artrit ve lupus gibi otoimmün hastalıklar kadınlarda daha sık görülür. Bu hastalıklardaki süregen iltihabi süreç damar sağlığını olumsuz etkileyebilir ve kalp damar hastalığı riskini artırır. Meme kanseri gibi hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar ve göğüs bölgesine uygulanan ışın tedavisi de kalbi etkileyebilir. Bu tanılardan birine sahipseniz kalp sağlığınızın daha yakından izlenmesi uygun olur.

Kadınlarda Daha Sık Görülen Tablolar

Kadınlarda kalp krizinin en sık nedeni, erkeklerde olduğu gibi koroner arter hastalığıdır. Bunun yanında bazı tablolarla kadınlarda daha sık karşılaşılır:

• Koroner mikrovasküler hastalık: Kalbin büyük damarlarında belirgin darlık olmadan, kalp kasını besleyen küçük damarların işlevinin bozulmasıdır. Eforla ya da stresle gelen göğüs ağrısına yol açabilir; anjiyografide büyük damarların açık görünmesi bu durumu dışlamaz.
• Stres kardiyomiyopatisi (Takotsubo sendromu): Çoğunlukla yoğun duygusal ya da fiziksel bir stresin ardından gelişen, kalp krizini taklit edebilen ve kalp kasında geçici güç kaybına yol açan bir tablodur. En sık menopoz sonrası kadınlarda görülür ve kalp fonksiyonları çoğu hastada zamanla düzelir.
• Spontan koroner arter diseksiyonu: Kalp damarının iç katmanında kendiliğinden yırtılma gelişmesidir. Seyrek görülür; ancak genç ve orta yaştaki kadınlarda, bazen gebelik ve doğum sonrası dönemde kalp krizinin nedeni olabilir. Klasik risk faktörleri olmayan kadınlarda da ortaya çıkabilir.

Son iki tablo kalp krizi ile aynı belirtilerle başladığından, ani başlayan göğüs ağrısında beklemeden acil değerlendirme gerekir.

Çarpıntı ve Ritim Şikâyetleri

Çarpıntı, kadınların kardiyolojiye sık başvuru nedenlerindendir. Adet döngüsü, gebelik ve menopoz gibi hormonal değişikliklerin yaşandığı dönemlerde çarpıntı şikâyetleri artabilir. Çarpıntıların önemli bir bölümü zararsız ekstra atımlardır; ancak bazı durumlarda tedavi gerektiren bir ritim bozukluğu altta yatıyor olabilir. Tiroit bozuklukları ve kansızlık da çarpıntının sık nedenleri arasındadır ve değerlendirmede kontrol edilir.

Ne Zaman Kardiyoloğa Başvurmalı?

• Eforla gelen ve dinlenince geçen göğüs ağrısı, baskı veya sıkışma hissi
• Son dönemde belirginleşen nefes darlığı ya da günlük işlerde çabuk yorulma
• Sık tekrarlayan ya da uzun süren çarpıntı
• Bayılma veya bayılacak gibi olma
• Menopoz döneminde ya da sonrasında tansiyon, kolesterol veya kan şekeri yüksekliği
• Gebelikte tansiyon yüksekliği, preeklampsi veya gebelik diyabeti öyküsü
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü

Dinlenmekle geçmeyen, birkaç dakikadan uzun süren göğüs rahatsızlığına nefes darlığı, soğuk terleme veya bulantı eşlik ediyorsa beklemeden 112’yi arayın.

Değerlendirmede Hangi Tetkikler Yapılır?

Değerlendirme ayrıntılı öykü ve muayeneyle başlar; gebelik öyküsü, menopoz durumu ve varsa otoimmün hastalıklar da sorgulanır. Şikâyetlerinize ve risk durumunuza göre şu incelemeler istenebilir:

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel etkinliğini kaydeder; birkaç dakika süren, ağrısız bir incelemedir.
• Ekokardiyografi: Kalbin yapısını, kapaklarını ve pompalama gücünü ses dalgalarıyla görüntüler; radyasyon içermez.
• Efor testi: Yürüyüş bandında kalbin zorlanma altındaki tepkisi izlenir.
• Ritim ve tansiyon holteri: Çarpıntının ve tansiyonun gün içindeki seyrini kaydeder.
• Kan tetkikleri: Kolesterol, kan şekeri, tiroit fonksiyonları ve kan sayımı değerlendirilir.

Gerekli görülürse ileri görüntüleme yöntemleri ya da koroner anjiyografi planlanabilir. Hangi tetkikin uygun olduğuna şikâyetleriniz ve risk profiliniz birlikte değerlendirilerek karar verilir.

Kayseri’de Kadın Kardiyoloji Uzmanına Muayene

Doç. Dr. Yasemin Doğan, Kayseri’de görev yapan bir kadın kardiyoloji uzmanıdır. Kalp muayenesi ve ekokardiyografi gibi göğüs bölgesinin açılmasını gerektiren incelemelerde kadın hekimle görüşmeyi tercih eden hastalar, randevularını doğrudan kendisinden alabilir.

Muayenede şikâyetleriniz, gebelik ve menopoz öykünüz ve risk faktörleriniz birlikte ele alınır; gerekli görülen tetkikler bu değerlendirmeye göre planlanır. Tetkiklerin büyük bölümü hastanemizde aynı gün içerisinde gerçekleştirilebilmektedir. Randevu için sayfadaki telefon numarasını arayabilir ya da İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için lütfen bir kardiyoloji uzmanına başvurun.

Son güncelleme:2 Ekim 2026