Tedavi Yöntemleri

Koroner Anjiyografi

Koroner anjiyografi nedir, kimlere yapılır? İşlem öncesi hazırlık, aç kalma, işlem sırasında hissedilenler, süresi ve sonrası hakkında merak edilen her şey.

Koroner Anjiyografi Nedir?

Koroner anjiyografi, kalbi besleyen damarların içinin ilaç ve röntgen görüntüleme yardımıyla incelenmesidir. Bilek ya da kasık bölgesindeki bir atardamardan girilerek ince ve yumuşak bir kateter kalp damarlarının ağzına kadar ilerletilir. Buradan verilen kontrast madde damarların içini doldurur ve eş zamanlı çekilen görüntülerde damar yapısı ayrıntılı biçimde görünür hâle gelir.

Bu inceleme, kalp damarlarında darlık olup olmadığını, varsa darlığın hangi damarda, nerede ve ne derecede bulunduğunu doğrudan gösterir. Diğer testler damar hastalığına dair ipucu verirken, koroner anjiyografi damarın kendisini görüntüler. Bu nedenle tedavi kararlarının şekillenmesinde belirleyici bir yeri vardır.

Anjiyografi hem tanısal hem de tedavi edici bir işlem olabilir. Belirgin bir darlık saptandığında, uygun görülürse aynı seansta balon ve stent uygulaması yapılabilir.

Kimlere Yapılır?

Koroner anjiyografi her göğüs ağrısı yakınmasında istenen bir işlem değildir. Genellikle önceki değerlendirmeler damar hastalığını düşündürdüğünde gündeme gelir:

  • Efor testi, sintigrafi veya diğer incelemelerde damar hastalığı lehine bulgu saptanması
  • Dinlenmekle geçmeyen, giderek artan ya da yeni başlayan göğüs ağrısı
  • Kalp krizi geçirilmesi veya kalp krizi şüphesi
  • Ekokardiyografide kalp kasının bir bölümünde kasılma bozukluğu görülmesi
  • Nedeni açıklanamayan kalp yetmezliği tablosu
  • Kalp ameliyatı öncesi damarların değerlendirilmesi
  • Daha önce stent takılmış ya da bypass yapılmış hastalarda şikâyetlerin tekrarlaması

İşlemin gerekli olup olmadığına, tüm bulgularınızı bir arada değerlendiren kardiyoloji uzmanı karar verir.

Nasıl Uygulanır?

  1. İşlem odasında sırtüstü yatırılırsınız; kalp ritmi, tansiyon ve oksijen düzeyiniz izlenir.
  2. Damar yolu açılır ve giriş yapılacak bölge temizlenerek örtülür.
  3. Bilek ya da kasık bölgesi lokal anestezi ile uyuşturulur.
  4. Atardamara ince bir kılıf yerleştirilir; kateter bu kılıftan ilerletilir.
  5. Kateterin damar içindeki ilerleyişi hissedilmez, çünkü damarların içinde ağrı duyusu yoktur.
  6. Kalp damarlarının ağzına ulaşıldığında kontrast madde verilerek görüntüler kaydedilir.
  7. Bu sırada nefes almanız, nefesinizi tutmanız veya kısa süre hareketsiz kalmanız istenebilir.
  8. Görüntüler tamamlandığında kateter çıkarılır ve giriş bölgesine bası uygulanarak kanama önlenir.

Hazırlık Nasıl Yapılır?

  • İşlemden önce belirtilen süre boyunca aç kalın.
  • Kullandığınız tüm ilaçların listesini yanınızda getirin; kan sulandırıcı ilaçlarınızı mutlaka bildirin.
  • Şeker hastalığınız varsa ilaçlarınızın nasıl düzenleneceğini önceden sorun.
  • Böbrek hastalığınız varsa belirtin; kontrast madde öncesinde ek önlemler alınabilir.
  • İlaç ve kontrast madde alerjisi öykünüzü paylaşın.
  • Gebelik olasılığı varsa mutlaka bildirin.
  • Takıları ve takma dişleri çıkarın, rahat kıyafetlerle gelin.
  • Yanınızda bir refakatçi bulunması, işlem sonrası dönüş için kolaylık sağlar.

Ne Kadar Sürer, Ağrılı mıdır?

Tanısal koroner anjiyografi genellikle yirmi ila kırk dakika arasında tamamlanır. Aynı seansta balon veya stent uygulaması yapılırsa süre uzar.

Ağrı beklenen bir durum değildir. Lokal anestezi uygulanırken kısa süreli bir yanma hissedebilirsiniz. Kontrast madde verildiği anda vücutta yayılan sıcaklık hissi olağandır ve saniyeler içinde geçer. İşlem sırasında göğsünüzde ağrı, sıkışma ya da rahatsızlık hissederseniz bunu ekibe hemen söylemeniz önemlidir.

Riskleri Nelerdir?

Koroner anjiyografi, günümüzde yaygın olarak uygulanan ve genellikle sorunsuz tamamlanan bir işlemdir. Yine de girişimsel her uygulama gibi bazı riskler taşır:

  • Giriş bölgesinde morarma, şişlik veya kanama
  • Kontrast maddeye bağlı alerjik tepkiler
  • Böbrek fonksiyonlarının geçici olarak etkilenmesi
  • Ritim bozuklukları
  • Damar yaralanması
  • Çok seyrek olarak kalp krizi veya felç gibi ciddi olaylar

Riskler yaşa, böbrek fonksiyonlarına ve eşlik eden hastalıklara göre değişir. İşlem öncesinde hekiminiz size özel risk değerlendirmesini paylaşır ve onamınızı alır.

İşlemden Sonra Ne Olur?

İşlem sonrasında giriş bölgesine bası uygulanır. Kasıktan girildiyse birkaç saat boyunca bacağınızı hareketsiz tutmanız ve sırtüstü yatmanız istenir; bilekten girildiyse hareket kısıtlaması genellikle daha azdır.

  • Kontrast maddenin böbreklerden atılmasına yardımcı olmak için, kısıtlama yoksa bol su içmeniz önerilir.
  • Giriş bölgesinde küçük bir morluk olması olağandır.
  • Birkaç gün ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı aktivitelerden kaçının.
  • Pansuman ve banyo konusunda verilen talimatlara uyun.

Giriş bölgesinde büyüyen şişlik, durmayan kanama, kolda veya bacakta soğukluk ve renk değişikliği, ateş ya da göğüs ağrısı gelişirse vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun.

İşlem sonrası görüntüler değerlendirilerek tedavi planı belirlenir. Damarlar açık bulunabilir, ilaç tedavisiyle takip kararı verilebilir ya da stent veya bypass gibi seçenekler gündeme gelebilir. Bu kararlar sizinle ayrıntılı biçimde konuşulur.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için lütfen bir kardiyoloji uzmanına başvurun.

Sık sorulan sorular

Koroner anjiyografi öncesinde aç kalmam gerekir mi?

Evet, işlemden önce genellikle birkaç saatlik açlık istenir. Bu sürenin ne kadar olacağı ve ilaçlarınızı hangi saatte alacağınız size önceden bildirilir. Şeker hastalığı ilaçları ve kan sulandırıcılar için ayrı bir talimat verilebilir.

Anjiyografi ağrılı mıdır?

Damara giriş yapılan bölge lokal anestezi ile uyuşturulduğu için işlem ağrılı olarak tarif edilmez. İlaç verildiği sırada vücutta kısa süreli bir sıcaklık hissi olabilir. Bu his birkaç saniye içinde geçer ve normaldir.

İşlem sırasında uyutulur muyum?

Genel anestezi uygulanmaz; işlem boyunca uyanık olursunuz. Gerekirse rahatlamanıza yardımcı olacak hafif bir ilaç verilebilir. Uyanık olmanız, sizden derin nefes almanız veya nefes tutmanız istendiğinde işbirliği yapabilmenizi sağlar.

Bilekten mi kasıktan mı yapılır?

İşlem bilekteki ya da kasıktaki atardamardan yapılabilir. Bilekten girişte hastanın işlem sonrası daha erken hareket edebilmesi mümkün olabilir. Hangi yolun uygun olduğuna damar yapınız ve genel durumunuz değerlendirilerek karar verilir.

Anjiyografi sırasında stent takılır mı?

Anjiyografi tanısal bir işlemdir; darlık saptanırsa aynı seansta balon ve stent uygulaması yapılabilir. Bu karar, darlığın yerine, derecesine ve genel durumunuza göre verilir. Böyle bir olasılık işlem öncesinde sizinle konuşulur.

İşlemden sonra ne zaman taburcu olurum?

Sorunsuz geçen tanısal bir anjiyografi sonrası genellikle birkaç saatlik gözlemin ardından taburculuk planlanabilir; bazı hastalarda bir gece kalış tercih edilir. Ek girişim yapıldıysa süre uzayabilir. Taburculuk kararını işlemi yapan ekip verir.

Son güncelleme: